Rowena Rikkers, het "Meisje van Nulde"

Bron: NRC Handelsblad: Zaterdags Bijvoegsel, zaterdag 16 februari


Meisjesdromen
Sheila Kamerman en Jannetje Koelewijn


Een week nadat Wanda R., de moeder van het vermoorde meisje van Nulde, via een chatbox Mike J. had leren kennen, trok ze met haar twee dochters bij hem in. 'Wat ben je in godsnaam aan het doen? ', waarschuwde een vriendin. Nu worden Wanda R. en Mike J. verdacht van moord op Wanda's dochtertje Rowena. Marjette zit op de bank knoflook, champignons en selderij fijn te snijden, ze gaat nasi maken. ,,Op mijn manier dan.'' Ze zet de televisie uit en stuurt haar zoontje Patrick van drie en haar dochter Samantha van vijf de kamer uit. Die mogen niet horen wat ze wil vertellen. Maar vijf minuten later zijn ze terug. Ze hebben ijs uit de koelkast gepakt, de televisie gaat weer aan. Marjette moppert en lacht en vertelt verder.
Ze was de beste vriendin van Wanda, de moeder van Rowena van wie de overblijfselen in augustus 2001 gevonden werden - het rompje bij Strand Nulde, het hoofdje in de Nieuwe Waterweg, een van haar handjes in het Veluwemeer. Rowena werd pas herkend toen er een afgietsel van haar hoofd was gemaakt en een foto daarvan in alle kranten had gestaan. Wanda wordt, samen met haar vriend Mike J., verdacht van moord of doodslag op haar dochter. Ze werden in december 2001 gearresteerd, in Spanje, waar ze heen waren gegaan na de vondst van het rompje. Wanda en Mike zitten nu vast in Nederland. Ze mogen niemand zien en met niemand praten, behalve met hun advocaat, de politie en de reclassering.
Marjette vertelt dat ze Wanda leerde kennen door Martin, de vader van Rowena - en van Rochelle, Wanda en hij hadden twee kinderen. Marjette had verkering met Martin toen ze veertien was. Nu is ze achtentwintig. Martin is vijfendertig. ,,Hij kende mijn zusje, zo is het gegaan. Mijn zusje woonde in de binnenstad en dan bleef ik zogenaamd bij haar slapen.'' De verkering duurde maar een paar maanden. Ze zagen elkaar pas weer in de zomer van 2000, vlak voordat hun oudste kinderen, Samantha en Rowena, voor het eerst naar school gingen. De Mauve-school in Oud-Krispijn, Dordrecht. Tegen de politie zei Martin later dat Wanda door Marjette werd `aangestoken'. Marjette was gescheiden, ze leefde `vrij en onbekommerd', staat in het proces-verbaal van dat gesprek. Door haar werd Wanda `steeds losbandiger'.

Wanda en Martin waren in oktober 1999 gescheiden. ,,Maar het was'', zegt Marjette, ,,niet over tussen die twee''. Martin had een flatje, twee straten verder. Maar hij was meestal bij Wanda. Marjette zegt dat het `klikte' tussen haar en Wanda. ,,Ik keek een beetje tegen haar op. Ze was drie jaar jonger dan ik en ze had toch al twee kinderen.'' Tussen Marjette en haar ex-man is het ook niet over. ,,Hij ligt boven te slapen.'' Ze lacht. ,,Mijn ex is bakker, hij heeft vannacht gewerkt.''
Marjette en Wanda gingen vaak samen uit. ,,Dan belden we allebei onze ex, we zeiden: hé, kun jij vanavond oppassen?'' Wanda zat ook bijna iedere dag met Rowena en Rochelle bij Marjette thuis, hun kinderen waren even oud. En Marjette had een computer met internet. Dat vond Wanda, zegt Marjette, geweldig. ,,Ik liet haar zien hoe je er muziek af kon halen. We zaten samen cd's te branden.'' Ze liet Wanda ook zien hoe je door internet nieuwe mensen kon leren kennen.
In de chatbox van Lycos ontmoetten ze allebei een `leuke gozer'. Die van Wanda heette Mike. Dat was in april 2001. Een half jaar later, in november 2001, zou Marjette aan de politie proberen te laten zien wat Wanda en Mike elkaar geschreven hadden. Wanda en haar dochters waren toen net door het jongere zusje van Wanda, Saskia, als vermist opgegeven. De lichaamsdelen van Rowena waren al gevonden, maar nog niet geïdentificeerd. De politie kwam bij Marjette om te kijken of die wist waar Wanda was. De politie vertelde niet dat ze vermoedde dat het gevonden lijkje Rowena was. Marjette ging naar de mailboxen van Wanda en Mike. Die bleken leeg, maar in het gastenboek van Wanda stonden nog een paar berichtjes. Op vrijdag 13 april schreef ze: ,,Vanavond zie ik je.''

Wanda zag Mike voor het eerst in het huis van haar vriendin. ,,Ik heb mijn regels'', zegt Marjette. ,,Ik zei: we zijn vrouwen, we moeten voorzichtig zijn. Laten we die gozers hier samen ontmoeten.'' Wanda was er al toen Mike binnenkwam. ,,Het was gelijk dát'', zegt Marjette. Dat was ze niet gewend van Wanda. ,,Normaal was ze heel afwerend als iemand interesse in haar had.'' Mike ging naast haar op de bank zitten, ,,hier op de leuning'', en legde zijn arm om haar schouder. Om een uur of half elf gingen ze samen weg. ,,Ik dacht: ze is volwassen en ze heeft haar mobiel bij zich.'' De volgende dag belde Wanda om te zeggen hoe fantastisch het was geweest. De week erna trok ze met Rowena en Rochelle bij Mike in. Mike, tweeëndertig jaar, had een flat in de Huslystraat in Rotterdam. Hij schilderde, zijn huis was zijn atelier. De muren had hij eruit geslagen, de vloer was kaal tot op het beton. Hij leefde van een bijstandsuitkering. Vroeger had hij op de politieschool gezeten. Daar moest hij weg omdat hij gestolen spullen had verkocht. In 1994 werd hij na een roofoverval veroordeeld tot dertig maanden gevangenisstraf. Maar dat hoorde Marjette pas veel later, van de politie. Sinds die vrijdag waarop Wanda en Mike elkaar hadden ontmoet heeft ze haar vriendin bijna niet meer gezien. Soms belde Wanda haar nog, maar alleen als Mike niet in de buurt was. Als Marjette haar probeerde te bellen, bleek de telefoon altijd uit te staan.

Mooi wijf
Wanda deed het in 1994 ook al een keer, van de ene op de andere moment verliefd worden en verdwijnen. Toen was het met Martin, met wie ze later Rowena en Rochelle zou krijgen. Ze was negentien, ze ging vaak op bezoek bij vrienden in de Maasdwarsstraat, op de Staart, een buurtje bij de haven van Dordrecht. Martin woonde tegenover die vrienden, met zijn vrouw en zijn twee zoons, Angelo en Jeffrey. Martin was negenentwintig. Hij vond Wanda een `mooi wijf', lief en spontaan.
Wanda was net als Martin opgegroeid op de Staart, maar ze was verhuisd naar de nieuwbouw van de Stadspolders, aan de rand van Dordrecht. Daar woonde ze met haar ouders en haar zusje, later met haar eerste vriend. Ze zat achter de kassa bij C1000. Martin had geen slecht huwelijk. Wanda vertelde aan Martin dat de vriend met wie ze samenwoonde haar sloeg. Op een dag stapten ze in de auto en vertrokken. De vrouw van Martin ging naar de politie en gaf hem als vermist op.
Ze zwierven een tijdje rond, logeerden bij vrienden in Sliedrecht en Papendrecht. Ze vonden een flatje op het Albert Camuserf in de Stadspolders, vlak bij de ouders van Wanda. Daar werd Rowena geboren, op 30 augustus 1996. ,,Ogen als sterretjes'', stond op haar geboortekaartje. ,,Een mensje heel klein, je gedachten nog verretjes, wat zijn wij gelukkig jouw papa en mama te zijn.'' Een half jaar later verhuisden Wanda en Martin naar de Johannes Vermeerstraat in Oud-Krispijn. Een appartement met drie kamers op de begane grond, tuintje voor, tuintje achter. Daar werd Rochelle geboren, op 30 januari 1998. Op 8 oktober 1998 trouwden Wanda en Martin. Precies een jaar later scheidden ze weer. De kinderen waren door Martin erkend, maar ze hadden Wanda's achternaam. In oktober 2001 - Wanda was al vijf maanden weg - vertelde Martin aan de politie dat ze `eigenlijk een heel goed huwelijk hadden'. Ze hadden alleen `financiële problemen'. Wanda was thuis met de kinderen, Martin werkte als kabeltrekker bij Casema, als kraanmachinist en later als chauffeur. Maar hij hield het nooit lang ergens uit, hij meldde zich vaak ziek. En hij had schulden uit zijn eerste huwelijk, hij gaf te veel uit aan dure spullen. Een auto, een computer, een camera, speelgoed voor de kinderen. Toen ze getrouwd waren, merkte Wanda dat die schulden opeens ook haar schulden waren. De advocaat van Martin zegt dat Wanda en Martin daarom uit elkaar gingen. Martin en Wanda konden zo ook allebei een uitkering krijgen, maar dat vertelt de advocaat er niet bij. Martin kreeg na de scheiding niet de voogdij over zijn kinderen. Wanda wilde het zo, zegt de advocaat. En Martin had geen bezwaar.

Stuitje
Rochelle werd geboren met een grote vlek vlak boven haar stuitje. Zo kwam Wanda erachter dat haar vader niet haar echte vader was. Kinderen van Nederlandse ouders hebben zulke vlekken niet. De echte vader van Wanda, en van haar zusje Saskia, bleek een Spanjaard te zijn, Alfonso Aguilar-Rodriguez uit het stadje Ronda, vlak bij Malaga. De moeder van Wanda, Klaartje, en haar man Bas hadden Alfonso en zijn vrouw leren kennen in Nederland. Alfonso werkte in een botenfabriek, Bas zat in de bouw. Hij was heibaas. Ze raakten bevriend. Klaartje, zegt Alfonso door de telefoon, werd verliefd op hem. Hij niet op haar, zegt hij. Hij vond dat dat niet kon. Maar Klaartje kon met Bas geen kinderen krijgen. Ze ontmoette Alfonso in het geheim. Later ging Alfonso met zijn vrouw terug naar Spanje. Hij had trombose, hij was arbeidsongeschikt verklaard. Met kerst en oudjaar belde hij nog weleens met Klaartje en Bas. Maar ze zagen elkaar nooit meer. Haar man, zegt Alfonso, wist niet dat zijn dochters niet van hem waren, ook niet toen Wanda en Saskia het al wel wisten. ,,Hij weet het nu pas.'' Aan de politie vertelde Martin dat Wanda vanaf het moment dat ze hoorde wie haar echte vader was begon te veranderen. Ze ging op Spaanse les. Ze leerde de flamenco dansen. Ze ging met Martin en de kinderen met vakantie naar Spanje - logeren bij Alfonso of bij zijn zusje. ,,Wij vonden het leuk als ze kwamen'', zegt Alfonso. Er zijn foto's van Rowena en Rochelle waarop ze Spaanse jurken aan hebben, rood, met veel stroken. Wanda leerde ook een Argentijnse vrouw kennen die tarotkaarten kon leggen. Ze voorspelde Wanda dat ze een man zou ontmoeten die Spaans sprak, een `artistiek type', met een `litteken in het gezicht'.
Vorig jaar februari begon Wanda samen met haar vriendin Marjette aan een opleiding voor receptioniste/telefonis- te. Die opleiding, tweeënhalve dag per week, was voor vrouwen met een bijstandsuitkering. De sociale dienst regelde de opvang van de kinderen. ,,Wanda wilde een baan bij het Spaanse consulaat'', zegt Marjette. ,,En daarna wilde ze in Spanje gaan wonen. Ze was haar oude leven beu. Ze wilde niet meer het onderste van het onderste zijn.''

Heartbreak Hotel
Voordat Wanda bevriend raakte met Marjette, kwam ze veel bij Heidi. Die had ook twee kinderen - Reynaldo en Romano - die even oud waren als Rowena en Rochelle. En ze woonde bij haar om de hoek. Heidi, drie maanden zwanger van haar derde, laat foto's zien van haar huwelijk. Ze trouwde een jaar geleden in Heartbreak Hotel, een programma van RTL4 waarin Reinout Oerlemans op de televisie wensen van kijkers vervult. ,,Ik had geschreven dat ik zo graag wilde trouwen, maar dat we geen geld hadden.'' Ze kreeg de trouwjurk uit de bruidswinkel van de moeder van Marco Borsato aan, met een meterslange sleep en een diep decolleté. Aan het eind van de avond werd ze met haar man in een witte Rolls Royce naar Amsterdam gereden, ze mochten slapen in de bruidssuite van Van der Valk. Wanda was bij het huwelijk, samen met Martin en met Marjette en haar ex-man. Op de foto's zitten ze op de voorste rij - Wanda in een paars bloesje, slank en donker. Toen Wanda en Marjette elkaar net hadden leren kennen, ging Heidi één keer met hen mee naar het café. Maar ze vond er `niks aan'.
Heidi kent Martin nog van toen ze kinderen waren, zij woonde ook op de Staart. Martins ouders waren gescheiden, Martin had `problemen' met de vriend van zijn moeder. Heidi kent Wanda niet van vroeger. Ze kent alleen haar zusje Saskia, met haar zat ze in dezelfde klas op de basisschool, de Wantijschool. Saskia is nu secretaresse op een groot advocatenkantoor in Rotterdam. Wanda, zegt Heidi, had zoiets ook wel kunnen worden, ze was `slim'. Wanda zat, net als Heidi, `in de schuldsanering' - 113 euro per week om van te leven, de rest voor de huur en voor de schuldeisers. ,,Maar Wanda kon er niks aan doen. Martin kon niet met geld omgaan.'' Zelf kon ze dat ook niet, zegt ze. ,,Toen Reynaldo was geboren, kocht ik veel te veel speelgoed.'' Ze wilde goedmaken wat ze als kind tekort was gekomen. Ze ging op haar dertiende naar een pleeggezin omdat ze thuis mishandeld werd. Jeugdzorg, zegt ze, helpt haar nu om dat niet met haar eigen kinderen ook te doen. ,,Het kind van mijn jongste zusje ligt met blauwe plekken in het ziekenhuis. Het is erg om te zeggen, maar het is haar schuld.'' Wanda, zegt Heidi, werd thuis niet geslagen. En ze heeft nooit gezien dat ze zelf wel sloeg.

Mailbox
Voor haar vijfentwintigste verjaardag, 28 februari 2001, gaf Martin aan Wanda een eigen computer met internet. Zij had erom gevraagd en hij maakte haar graag blij. Al snel ontdekte hij, vertelde hij later aan de politie, dat Wanda chatte `met een man genaamd Michel'. Er stond een foto van hem in Wanda's mailbox. Wanda zei eerst tegen Martin dat hij `gewoon een kennis' was. Maar op een vrijdagmiddag vertelde ze dat ze hem 's avonds bij Marjette zou ontmoeten. Uit het proces-verbaal: ,,Ze is daar naartoe gegaan en ze is nooit meer bij me teruggekomen.'' Dat was vrijdag 13 april 2001. De zondag daarna ging hij naar de Johannes Vermeerstraat om te `praten'. Wanda zei dat ze met Mike verder wilde. Hij had haar verteld dat hij een huis had op de Canarische Eilanden en dat zijn vader een Spanjaard was. Later bleek dat zijn vader een Marokkaan was en dat hij hem nooit had gekend. Martin liet de kinderen bij Wanda. Ze spraken af dat hij ze om de week een weekend zou meenemen.
Het werd ruzie. Mike, zei Martin tegen de politie, ging voor hem uitmaken wanneer hij de kinderen mocht zien. Als Martin Wanda aan de telefoon had, hoorde hij Mike op de achtergrond. Hij kreeg Wanda nooit alleen te spreken. Wanda had tegen Mike gezegd dat Martin de kinderen had `misbruikt'. Toch bracht ze Rowena een paar weken later bij Martin. Uit het proces-verbaal: ,,Ze kwam met het verhaal dat ze in de knoop zat omdat ze niet met Rowena overweg kon.'' Wanda had een grote tas met kleren meegenomen, ook winterkleren. En ze gaf Martin het ziekenfondspasje van Rowena.
Martin vond het geen probleem om Rowena bij zich te houden. Hij had zich net ziek gemeld, hij hoefde dus niet naar zijn werk. Rowena was de eerste dagen `stil en verdrietig'. Maar daarna ging het beter. Ze ging gewoon weer naar school. Ze vertelde, zei Martin tegen de politie, dat Mike haar sloeg en dat ze niet terug wilde naar Wanda. Dat vertelde Martin aan de moeder van Wanda. Die zei daarna tegen Wanda dat Martin `dat kind niet meer wilde laten gaan'. Toen Wanda dat hoorde, wilde ze Rowena meteen terughebben. Ze kwam naar Martin toe - met Mike. Rowena begon volgens Martin te huilen en te gillen. Mike stond hem beneden aan de trap `met zijn grote muil' uit te dagen. Uit het proces-verbaal: ,,Ik ben toen door het lint gegaan.'' Martin wilde Mike te lijf gaan. Vrienden die bij hem op bezoek waren hielden hem tegen. De politie werd erbij gehaald. Maar Rowena moest met Wanda mee - zíj had de voogdij.

Tarotkaarten
Wanda zei op school dat Rowena ziek was. Later, zegt de directeur van de school, zei ze dat ze naar Rotterdam ging verhuizen. De juf van Rowena belde haar een paar keer om te vragen naar welke school ze daar zou gaan. Wanda werd kwaad. Rowena was niet leerplichtig, de juf moest zich er niet mee bemoeien. Tegen haar vriendin Marjette zei Wanda dat ze naar Amsterdam ging verhuizen. Ze bracht de sleutels van Marjette's huis terug toen Marjette niet thuis was. De vriendin die de tarotkaarten legde, zorgde een paar weken voor Wanda's planten. Ze bracht ook een keer post en een jas naar Rotterdam. Ze mocht niet naar de flat van Mike komen, ze gaf de spullen af bij een kennis van Mike in het centrum. Eén keer kwam Wanda nog bij haar aan de deur, ze wilde de sleutel van haar huis terug. De Argentijnse vriendin vond haar `bleek' en `vermagerd'. Wanda wilde niet binnen komen. Mike zat te wachten in de auto.
Martin hoorde vanaf eind mei niets meer van Wanda en de kinderen. In juni vroeg hij aan Marjette of zij wist waar ze was. ,,Hij zag me op straat'', zegt Marjette. ,,Hij kwam achter me aan.'' Martin begon te schreeuwen toen ze zei dat zij het ook niet wist. ,,Hij hield pas op toen ik de politie had gebeld.'' In september belde Martin met het zusje van Wanda's vader, in Spanje. De Antilliaanse vriend van zijn moeder hielp hem - die sprak Spaans. Het zusje vertelde dat Wanda begin september bij haar was geweest, met Mike en Rochelle. Ze vroeg of ze kon blijven logeren. Het zusje, Dolores, zegt door de telefoon dat ze aan Wanda vroeg waar `die blonde' was. Rowena was in haar ogen vrij licht. ,,Ze zijn een uurtje hier geweest'', zegt Dolores. ,,Ik wilde niet dat ze bleven. Ik kende die Mike niet.'' Ze moest hem niet. Ze vond hem, zegt ze, ,,geen haar'' waard.
Wanda had tegen Dolores gezegd dat Rowena bij haar oma was. Dat moet dan wel de moeder van Mike zijn, dacht Martin. Rowena was niet bij zijn eigen moeder en ook niet bij de moeder van Wanda. Hij wist niet dat de moeder van Mike al bijna twintig jaar dood is.
Marjette zegt dat ze Wanda nog een paar keer heeft gewaarschuwd. ,,Ik zei: wat ben jij in godsnaam aan het doen? Denk na. Die man heeft een uitkering, maar hij loopt rond met de nieuwste Nokia.'' Wanda was Wanda niet meer, vond ze. ,,Ze was binnen een paar weken van het roken af. Wanda niet roken? Jaja. Wij zaten altijd te roken.'' Een jaar geleden vierden ze nog samen met Wanda's ouders sinterklaas. Wanda's zusje Saskia was er ook bij, en Martin, en Marjette's ex-man. ,,We hadden drie zakken speelgoed voor de kinderen. En een echte gehuurde Sint.''
Martin zit nu alleen in zijn tweekamerflat. Zijn dochter Rochelle is niet bij hem. In december haalde hij haar op in Spanje. Begin januari haalde Jeugdzorg haar bij hem weg. Rochelle woont bij Martins zusje. Martin mag haar één keer per week zien. Jeugdzorg vindt dat Martin de dood van zijn dochter Rowena niet verwerkt heeft, dat hij daar nog niet eens aan begonnen is. En Wanda wil niet dat Rochelle bij Martin woont. Zij heeft nog steeds de voogdij. Op 6 maart beslist de kinderrechter of Martin zijn dochter toch krijgt. Jeugdzorg onderzoekt wat Rochelle sinds april 2001 heeft meegemaakt, wat ze weet van de dood van haar zusje Rowena. ,,Ik weet wat er met Rowena gebeurd is'', zegt Samantha, de dochter van Marjette. Ze gaat midden in de kamer staan en snijdt met haar hand langs haar keel, haar schouders, haar benen. ,,Helemaal in stukken gesneden.'' ,,Rowena is in de hemel'', zegt Marjette. ,,Ze is nu een engeltje. God heeft haar weer aan elkaar gelijmd.'' ,,Kan niet'', zegt Samantha. ,,Ze hebben haar benen nog niet gevonden.''
Wanda zat, net als Heidi, `in de schuldsanering' - 113 euro per week om van te leven Marjette ging naar de mailboxen van Wanda en Mike. Die bleken leeg

Copyright: NRC Handelsblad

articlenr : 118449712110191129511797102771027110144108381012211052 © 1996-2002 PCM Interactieve Media, Amsterdam. Alle rechten voorbehouden.



[ Deze pagina is onderdeel van DORDT.NL ] [ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]

DORDT.NL